Utrecht - Nicolaastoren

De Toren

De Nicolaï kerk ontstond in de 15e eeuw na een verbouwing van een 12e eeuwse romaanse kruisbasiliek. Beide torens zijn identiek, echter de zuidelijke toren is in 1586 ten behoeven van het klokkenspel verhoogd en van een lantaarn voorzien.

De Beiaard  

De beiaard heeft een omvang van 42 klokken, 23 klokken zijn gegoten door François en Pieter Hemony in de jaren 1649/50/51, 12 zijn gegoten door klokkengieterij Petit & Fritsen in 1958. De 7 hoogste klokken komen uit de gieterij van Eijsbouts, uit de jaren 1985/88.

De Geschiedenis

Het eerste klokkenspel is vervaardigd door de Utrechtse klokkengieter Thomas Both omstreeks 1586, veel is er niet over bekend. Wel is bekend dat de bekende beiaardier jonkheer Jacob van Eijck het versteken van de speeltrommel verzorgde. In de stadsrekening is te lezen "Betaelt voor wijn en bier, geconsumeert doen Jonk. Van Eijck het speelwerck verstack, 2 gulden"  De beiaardiers van tegenwoordig krijgen waarschijnlijk niet zo'n goede verzorging tijdens de versteek!  In 1644 leverde de gebroeders Hemony hun eerste gestemde beiaard in Zutphen, de heren in Utrecht kwamen waarschijnlijk op aangeven door jonkheer Van Eijk tot inzicht dat het klokkenspel van Both op de Nicolaastoren niet de kwaliteit van een Hemony spel bezat. In 1656 ging men in onderhandeling met François Hemony. Die was in het bezit van een spel van 23 klokken gegoten in de jaren 1649/51. François had al enkele keren getracht het spel te verkopen, in 1653 had hij het per schip naar Keulen later verschepen in de hoop het daar te verkopen. Ook trachtte hij via de natuurkundige en muziektheoreticus Pater Athanasius Kircher het spel naar Rome te verkopen. Uiteindelijk verkocht Hemony de beiaard aan Utrecht. In 1933 is de beiaard voor het eest gerestaureerd, uurwerkmaker Addicks verzorgde dit. Hierbij plaatste Addicks een nieuw uurwerk, hij maakte gebruik van de oude speeltrommel dat in 1581 door mr. Goert Woutersz stadslotenmaker te Amsterdam gemaakt is. Hierbij voorzag Addickx de trommel van het door hen ontwikkelde systeem voor verschuifbare noten. Het oude uurwerk verhuisde naar de Egmond kapel in de Domtoren, later naar het Rijksmuseum in Amsterdam. In 2006 keerde het uurwerk terug naar Utrecht en kreeg een plaats in de Nicolaaskerk. In 1933 kreeg de beiaard bovendien nog een uitbreiding met 12 klokjes uit de gieterij van de Engelse klokkengieter Taylor. Deze zijn echter in 1958 weer vervangen, aangezien ze niet goed paste bij de Hemony klokken. In 1985 is de beiaard door klokkengieterij Eijsbouts hersteld, in 1988 kreeg het carillon nog een uitbreiding met 2 klokken. Een geschenk van de Utrechtse Klokkenspel Vereniging die haar 60 jarig bestaan vierde.

Speeltijden.

De stadsbeiaardier van Utrecht Malgosia Fiebig speelt op zondag van 1400 tot 1500 uur.

Links

Utrechtse Klokkenspel Vereniging

De Nicolaastoren.

Nicolaastoren rond 1900.

HOME CONTACT