De Beiaard en Toren van de Sint Rombouts te Mechelen

De Toren

De imposante 97 meter hogen toren van de kathedraal van Mechelen bezit sinds 1981 twee zware beiaarden. De bouw van de toren starten in 1452 en was gereed in 1520. De toren is gebouwd onder toezicht van leden van het Mechelse bouwmeestergeslacht Keldermans. 

De Beiaarden

Sinds 1981 bezit de toren 2 beiaarden. Dit is het gevolg van een besluit van de gemeenteraad van Mechelen genomen op 7 september 1978. Dit op voorstel van de toenmalige directeur van de beiaardschool Piet van der Broek. Op 19 maart 1980 krijgt de Nederlandse klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts opdracht tot het leveren van een nieuwe beiaard. In mei 1981 krijgt de oude beiaard een nieuwe plek in de toren, ťťn verdieping lager bij de luidklokken die al eeuwen lang deel uitmaakte van deze beiaard. Op 4 juni 1981 worden de 49 nieuwe klokken de toren in gehesen.  Op 17 september 1981 wordt het nieuwe instrument in aanwezigheid van de toenmalige koning Boudewijn en koningin Fabiola ingespeeld. De oude beiaard lijd sinds die tijd een stil bestaan, de klokken waar Jef Denijn zijn triomfen op gevierd heeft zwijgen. Ook het prachtige trommelspeelwerk is jaren lang buiten werking geweest, gelukkig is de 'rammel' sinds enige tijd weer te horen op de oude beiaard! De oude beiaard bestaat uit een groot aantal klokken van verschillende klokkengieters. In 1679 moet de toren over een beiaard met een groot aantal klokken beschikt hebben. In dat jaar koopt de stad op voorstel van de stadsbeiaardier E. Bonnejonne een  al in 1674 door Pieter Hemony gegoten voorraadbeiaard bestaande uit 33 klokken. Samen met de al aanwezige bas klokken beschikte Mechelen over een voor die tijd imposante beiaard. Door de eeuwen heen blijven klokkengieters klokken bij en hergieten voor de beiaard. Rond 1900 bestaat de beiaard uit 45 klokken. De renaissance van de beiaardkunst vond aan het begin van de twintigste eeuw plaats vanuit Mechelen in BelgiŽ. het was de toenmalige stadsbeiaardier van Mechelen, Jef Denijn, die vanuit zijn technische achtergrond nieuwe ideeŽn over de tractuur van het instrument introduceerde. Bovendien richtte hij te Mechelen de beiaardschool op. Het was voor het eerst in de geschiedenis dat er voor het beiaardierschap een professionele opleiding bestond. De oprichting van de beiaardschool was een belangrijke impuls voor de beiaardcultuur. Naast uiteraard het praktisch beiaardspelen, werden vakken gedoceerd als bijv. campanalogie (klokkenkunde), muziektheorie, compositie en improvisatie. 

Het was met name aan het charisma van Jef Denijn te danken, dat de nieuwe ontwikkelingen op beiaardgebied zo'n uitstraling kregen. Jef Denijn was dan ook een gezien man, in zijn tijd. Hij concerteerde in binnen-en buitenland en werd gevraagd als adviseur voor restauratie en beiaardbouw. Als speler introduceerde hij de zogenaamde 'gebonden zang'. Dat is een tremolotechniek met snel repeterende noten, waardoor het lijkt alsof de klokkentoon evenals de menselijke stem ononderbroken klinkt. Het tremolospel werd het handelsmerk van de Vlaamse speelwijze en is een niet meer weg te denken techniek in het beiaardspel.  
18de eeuws document met de namen van de luidklokken op de Sint Romboutstoren
Jef Denijn (1862-1941) Luidklokken op de Sint Romboutstoren

De huidige stadsbeiaardier van Mechelen is Eddy MariŽn. Bespelingen vinden plaats op zaterdag van 11.30 tot 12.30 uur. Op zondag van 15.00 tot 16.00 uur, en op maandag van 11.30 tot 12.30 uur. De maandagavond concerten vinden plaats van 20.30 tot 21.30 van begin juni tot half september.

Kijk hier een Youtube film met Jef Denijn.

 

HOME CONTACT last update 09/06/2013 10.33

Links:

Nieuwe restauratie-inzichten en het herstel van de beiaard van Jef Denijn tot een klinkend monument

De Toren van de Sint Rombouts

Koninklijke Beiaardschool Jef Denijn

De Sint Rombouts Toren te Mechelen

De Beiaardschool te Mechelen.

De speeltrommel voor de "rammel".

De oude beiaard.