Maastricht Sint Servaas beiaard

De Toren

Aangenomen word dat reeds in 384 bij de dood van Servatius een begin gemaakt is met de bouw van de kerk. Rond het jaar 1000 is er een nieuw kerkgebouw gebouwd, onduidelijk is waarneer een toren van het kerkcomplex ging uitmaken, in ieder geval toen Willem en Jaspar Moer in 1515 de "Grameer" goten kreeg deze een plaats in een nieuw gebouwde ruimte tussen bestaande torens. 

De Beiaard

De beiaard bestaat uit 59 klokken op basis van een C1 van ongeveer 2200 kg. De zwaarste 3 klokken zijn in 1951 door Petit & Fritsen  gegoten. De overige klokken komen uit de gieterij van Eijsbouts en zijn gegoten in de jaren 1975, 1983 en 1984 gegoten. In de zuidertoren van de westbouw bevind zich een in 1983 door klokkengieterij Eijsbouts gegoten replica van de "Grameer" Deze klok is veel kleiner dan het origineel van ongeveer 6350 kg die in 1515 door  Willem en Jaspar Moer gegoten is. Deze klok is gescheurd en heeft nu een plaats gekregen in het Pandhof.

Geschiedenis

De geschiedenis van de beiaard van de Sint Servaastoren gaat ver terug, in 1544 bij het herstel van het torenuurwerk waren er reeds plannen bij het kapittel van de Sint Servaaskerk om een voorslag in de toren te plaatsen. Het zou echter tot 1555 duren voordat de Akense klokkengieter Henrick van Trier een overeenkomst zou sluiten waarin hij zich verplichten om negentien speelklokken te leveren. Toch zou dit niet leiden tot een groot succes, de klokken van meester van Trier werden afgekeurd! Pas na hergieting  kregen de speelklokken een plaats in de inmiddels door Jan Pyen verhoogde middentoren van de Westbouw van de Sint Vervaas. Nadat Maastricht op de stadhuistoren een beiaard kreeg van de gebroeders Hemony  besefte het kapittel van de kerk dat de van Trier beiaard vals klonk, er waren onderhandelingen met de Antwerpense klokkengieter de Haze. Echter dit leiden toen nog tot niets, pas in 1767 goot de klokkengieter Andreas Jozef van den Gheyn uit Leuven een nieuwe beiaard van veertig klokken. Een prachtig instrument, aangenaam zuiver en van toon! De beiaard kreeg plaats in de middentoren, die in de jaren 1889/1890 bij restauratie door dr. P.J.M.Cuypers een geheel andere vorm zou krijgen. In de 19de eeuw ontkwam de beiaard ook niet aan verval, het stokkenklavier moest plaats maken voor een pianoklavier ontworpen door de Maastrichtse pianobouwer Frederik Smulders. In 1935 keerde onder invloed van de Vlaamse beiaardier Jef Denyn het stokkenklavier weer terug en werd de beiaard hersteld in oude luister!  Echter op 9 september 1955 ging de prachtige beiaard verloren door een brand van de middentoren. Een aantal klokken overleefde de brand, deze klokken zouden echter niet terug keren in de nieuwe beiaard. Ook de middentoren van Cuypers zou niet terugkeren. De nieuwe door klokkengieterij Eijsbouts in 1975 gegoten beiaard zou een plaats krijgen in de zuidertoren van de Sint Servaas. Echter vanaf deze plek was de beiaard niet of nauwelijks te horen in de stad, slechts op het Vrijthof kon men de beiaard beluisteren. Daarom heeft men in 1984 de beiaard overgebracht naar de Noordertoren. Met gebruikmaking van de reeds aanwezige luidklokken is het spel toen ook uitgebreid tot een uit vijf octaven bestaande beiaard!  

HOME CONTACT 

Last update : 22-09-2008 19.31

De Sint Servaas voor de brand van 9 september 1955 met de door Cuypers ontworpen middentoren

De "Grameer" opgesteld op het Pandhof

De Sint Servaas ©fotoHvD 2007