Het carillon van de toren van de Grote Kerk van Enschede 

De Toren

De toren is waarschijnlijk gebouwd rond 1150, in 1480 werd een vijfde geleding met daarop een spits gebouwd.Op 7 mei 1862 woede er een enorme brand in Enschede, toren en kerk werden een prooi van de vlammen. Gelukkig is de toren weer herbouwd, in de jaren 1925 tot 1930 is kerk en toren gerestaureerd, waarbij de toren een spits kreeg waar ten behoeven van een carillon kleine openingen zijn aangebracht zodat het geluid van de klokken naar buiten kan.

Het carillon

Het carillon bestaat uit 49 klokken waarvan de grootste 29 zijn gegoten door de klokkengieterij Van Bergen in de jaren 1950/51. Origineel was de hele beiaard door Van Bergen gegoten, maar 20 lichtste klokken zijn in 1980-82 door de Koninklijke Klokkengieterij Eijsbouts hergoten. De vier zwaarste klokken zijn ook in gebruik als luidklok en bevinden zich op de torenzolder, de andere klokken bevinden zich in de torenspits. De basisklok is een des1 (ca.2000 kg) daarna volgen es1-f1-chromatisch-es5, aan het klavier als bes0-c1-d1-chromatisch-c5.  Bijzonder is dat het automatisch speelwerk aangestuurd is door een speeltrommel die in 1951 door klokkengieterij Van Bergen is geïnstalleerd. Een keer per jaar is er een versteek van de speeltrommel met nieuwe melodieën.

Geschiedenis  

Rond 1900 kwam door de invloed van de beroemde Mechelse (B) beiaardier Jef Denijn de beiaardkunst opnieuw in de belangstelling te staan, hierdoor kwam bij één van de leden van de fabrikantenfamilie Van Heek Christine Friedrike (1842-1920) de gedachte op om Enschede een beiaard te schenken, echter voordat zij dit tot uitvoer kon brengen overleed zij. Bovendien bleek de stadstoren bouwkundig niet geschikt om een beiaard aan te brengen. Na een restauratie van de toren was dit wel mogelijk. In 1927 werd door de familie Van Heek een beiaard aangeboden van 42 klokken gegoten door Gillett & Johnston een Engelse klokkengieter uit Croydon. Op 30 augustus 1927 speelde de bekende Vlaamse beiaardier Staf Nees voor het eerst op de nieuwe beiaard. Helaas was de nieuwe beiaard een kort leven beschoren, op 22 februari 1943 werden 32 klokken gevorderd door de Duitse bezetter in het kader van de klokkenvordering. De 10 lichtste klokjes bleven achter in de toren, en werden na mei 1945 nog als voorslag gebruikt. Gelukkig schafte het gemeentebestuur zich met gebruikmaking van de oorlogsschadevergoeding en een gift van een onbekende schenking zich een nieuw carillon aan gegoten door de klokkengieterij van Van Bergen, de nieuwe klokken werden op 14 september 1950 feestelijk binnengehaald. In de jaren 1980/82 is het carillon hersteld waarbij de Koninklijke Klokkengieterij Eijsbouts een 20 tal klokken heeft vervangen door nieuwe exemplaren. 

Speeltijden

De beiaardier Esther Schopman bespeelt de beiaard op de eerste zondag van de maand van 13 tot 14 uur, in de zomertijd ook op de derde zondag van de maand van 13 tot 14 uur.

 

De Stadstoren van Enschede ©foto Hans van Dijk
HOME CONTACT 
@thevandijks2020